Thứ Sáu tuần qua, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ công bố Bản Phúc Trình Hằng Năm Về Tự Do Tôn Giáo Trên Thế Giới năm 2007, mạnh mẽ chỉ trích hành động đàn áp tôn giáo tiếp diễn tại những nước như  Trung Quốc, Miến Ðiện, Bắc Hàn.

 Riêng Việt Nam,  bản phúc trình viết rằng “Việt Nam có cải thiện về tự do tôn giáo, thực hiện pháp lệnh tôn giáo, cho mở cửa lại những nhà nguyện bị đóng trước đây, và cho đăng ký nhiều giáo hội mới.” Tuy nhiên, lên tiếng tại Washington nhân cuộc họp báo phổ biến bản phúc trình này, ông John Hanford, Ðặc Sứ Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Toàn cầu, cho biết: “Hiện ở Việt Nam vẫn còn nhiều tổ chức tôn giáo bị ngăn cấm, nhiều lãnh tụ tôn giáo bị quản chế tại gia...” Vẫn theo bản phúc trình, thì nhà cầm quyền cộng sản  Việt Nam vẫn nhất quyết không công nhận Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất và tìm đủ mọi biện pháp ngăn cấm hoạt động của các nhà lãnh đạo giáo hội này, đồng lúc tiếp tục duy trì vai trò giám sát các giáo hội quốc doanh.

Chỉ bốn ngày sau khi Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ công bố Bản Phúc Trình Hằng Năm Về Tự Do Tôn Giáo Trên Thế Giới năm 2007, Hạ Viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua với tỷ số áp đảo 414-3 dự luật Nhân Quyền Việt Nam HR 3096. Dự  luật đòi hỏi viện trợ của Hoa Kỳ phải đi đôi với tiến bộ về nhân quyền tại Việt Nam.  Ngoài ra, dự luật còn giới hạn số tiền viện trợ Hoa Kỳ dành cho Việt Nam và sẽ không tăng viện trợ không nhân đạo, trừ trường hợp lãnh đạo Tòa Bạch Ốc chứng nhận là Việt Nam đã có tiến bộ về nhân quyền và đã thả tù nhân chính trị và tù nhân tôn giáo. Một trong những tác giả của dự luật HR 3096 là Dân biểu Liên bang Christopher Smith, đảng Cộng Hòa đại diện New Jersey. Ông Smith nói rằng: “Sau khi chính quyền Việt Nam được ca tụng là đang tiến theo chiều hướng mới, họ lập tức truy lùng một số người thuộc thành phần ưu tú nhất, giỏi giang nhất và dũng cảm nhất - những người nam và nữ đã lên tiếng về nhân quyền - và đẩy những người này vào nhà tù. Hành động đàn áp thô bạo đó thật trái lương tâm. Ðạo luật HR 3096 nhắn cho chính quyền Việt Nam biết rằng con đường vi phạm nhân quyền sẽ dẫn đến một số biện pháp chế tài.”

Tại Việt Nam, để đối phó với tình hình khó khăn, bị vu cáo trắng trợn và đe dọa thường trực, Ðức Ðệ tứ Tăng thống Thích Huyền Quang của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất vừa ban hành Giáo chỉ thành lập Văn phòng II Viện Hóa Ðạo nhằm mục đích “nối tiếp nhiệm vụ và hoạt động của Giáo hội gặp lúc Viện Hóa Ðạo trong nước bị đàn áp không thể hoạt động". Một đoạn trong Giáo chỉ, Ðức Ðệ tứ Tăng thống Thích Huyền Quang cho biết: “Những cuộc đàn áp liên tục, ngày càng gia tăng của Nhà cầm quyền Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, đặc biệt gần đây đối với các Ban Ðại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất tại các tỉnh miền Nam và miền Trung. Hơn nữa, hầu hết hàng giáo phẩm thuộc Ban Chỉ đạo Viện Hóa Ðạo, từ Viện trưởng, Phó Viện trưởng đến đa số  các Tổng vụ trưởng bị các Ủy ban Nhân dân Phường mời đi làm việc, song song với chiến dịch báo chí, truyền thanh, truyền hình của Nhà nước trên toàn quốc tấn công, bôi nhọ, vu cáo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất và Viện trưởng Viện Hóa Ðạo, vì Giáo hội thể hiện đức từ bi của đạo Phật góp phần cứu trợ vật chất cho tập thể  Dân oan đi khiếu kiện bị thiếu thốn lương thực. Các cuộc cứu trợ thuần túy từ thiện xã hội của Giáo hội đã được thực hiện công khai tại Saigon và tại Hà Nội. Thực tại Dân oan đi khiếu kiện là mối bức xúc xã hội trầm trọng, sở dĩ còn tồn tại đến ngày hôm nay, là vì nỗi oan ức của người nông dân bị cướp đất, cướp nhà, bị lăng nhục và xúc phạm nhân phẩm từ hơn 20 năm qua không được nhà cầm quyền giải quyết. Chiến dịch đàn áp, vu cáo và khủng bố tinh thần hiện nay đối với Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất báo hiệu một cuộc bắt bớ, đàn áp nước lũ có thể xẩy ra bất cứ lúc nào, bó buộc Giáo hội phải có biện pháp tự vệ cùng tiên liệu đối phó với tình hình".

Tại một quốc gia Ðông Nam Á khác là Miến Ðiện, Phật giáo cũng đang bị chế độ độc tài quân phiệt đàn áp thô bạo. Nhà cầm quyền tại đây đã ra lệnh cho quân đội và cảnh sát dùng lựu đạn cay để giải tán một cuộc biểu tình của khoảng 1,000 nhà sư và thường dân tại thành phố Sittwe. Ðây là một trong số những cuộc biểu tình được tổ chức khắp Miến Ðiện nhằm phản đối chính quyền quân phiệt. Thoạt đầu, các cuộc biểu tình chỉ quy tụ khoảng 500 nhà sư nhưng sau đó số người tham gia tăng lên, trong đó có cả thường dân, nam lẫn nữ và một số người Hồi Giáo. Các nhà sư đã tập trung tại Shwedagon Pagoda để phát động chiến dịch từ chối nhận của bố thí từ bất cứ ai có liên hệ đến chế độ. Trước tình thế này, chế độ quân phiện tại Miến đã đóng cửa Shwedagon Pagoda, ngôi chùa được dân chúng tôn thờ là nơi thiêng liêng nhất.

Chế độ quân phiệt Miến Ðiện bị Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ trích nặng nề vì đàn áp tôn giáo. Cộng sản Việt Nam thì Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng có cải thiện dù  vẫn còn ngăn cấm nhiều tổ chức tôn giáo. Hạ viện Hoa Kỳ thì trung thực và sáng suốt khi nhận định về tình hình tôn giáo tại Việt Nam.

Tuy nhiên, dù Hành pháp hay Lập pháp, thì đó vẫn là việc của giới làm chính trị tại Mỹ.

Vấn đề của các dân tộc Việt Nam và Miến Ðiện là phải tự cứu chính mình.

Việt Tide

-          Huyen Quang: Ðức Ðệ tứ Tăng thống Thích Huyền Quang của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất